In gebieden met netcongestie mogen netbeheerders bij schaarste capaciteit niet langer automatisch reserveren voor kleinverbruikers. Daardoor kunnen nieuwe aanvragen – zoals bij (semi-)publieke en private laadvoorzieningen – te maken krijgen met wachttijden.
De Autoriteit Consument & Markt bepaalt met het prioriteringskader de regels, waarbij maatschappelijk belang een belangrijke rol speelt. De regionale netbeheerders passen deze regels toe bij de verdeling van de beschikbare capaciteit.
Wat betekent dit in de praktijk?
De behoefte aan laadinfrastructuur blijft groeien, terwijl de ruimte op het stroomnet beperkt is.
Tot 1 juli 2026 kunnen laadpalen nog onder de huidige voorwaarden worden aangesloten. Daarna geldt dat nieuwe laadlocaties, met name in gebieden met netcongestie, moeten passen binnen de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet.
Dit betekent dat sommige projecten meer tijd, maatwerk en afstemming vragen dan voorheen. Bestaande laadinfrastructuur blijft werken en wordt steeds slimmer om pieken op het net te voorkomen (zie ook Slim Laden monitor voor licht vervoer monitor waaruit blijkt dat 57% van alle transacties slim is.)
Niet elke regio is hetzelfde
De impact verschilt sterk per regio. In sommige gebieden is nog ruimte, in andere is die er niet of nauwelijks. Dat vraagt om maatwerk én om betere afstemming. Realistisch plannen en tijdig overleg met netbeheerders wordt belangrijker dan ooit.
Marieke Donkervoort, voorzitter NAL: ‘Een nauwe samenwerking is essentieel. Plannen moeten aansluiten bij wat lokaal realistisch uitvoerbaar is. Dit vraagt om bewuste keuzes in tempo, locatie en ontwerp. Niet alles kan overal, en niet alles kan tegelijk, maar met slim en netbewust laden blijft op meer plekken ontwikkeling mogelijk.’
Samen met netbeheerders, overheden en marktpartijen werkt de NAL aan oplossingen die zowel uitvoerbaar als toekomstbestendig zijn. Slim en netbewust laden wordt daarbij steeds vaker een randvoorwaarde.
Flexibel gebruik als nieuwe standaard
Flexibiliteit wordt steeds belangrijker. Slim laden, het spreiden van vraag en het benutten van momenten waarop het rustiger is op het net, worden bepalend voor wat nog mogelijk is. Denk aan:
- Het dynamisch aansturen van laadpalen
- Het beter spreiden van laadvraag over de dag
- Het inzetten van prikkels om laden buiten piekmomenten te stimuleren
Ook wordt gekeken naar hoe contracten en aanbestedingen beter kunnen aansluiten op deze manier van werken, bijvoorbeeld door meer ruimte te bieden voor flexibiliteit en slimme laadoplossingen.
Samen op zoek naar oplossingen
Tijdens een co-creatiesessie op 17 april verkenden netbeheerders, marktpartijen, overheden en de ACM gezamenlijk mogelijke oplossingen om de uitrol van laadinfrastructuur binnen de nieuwe netbeperkingen voort te zetten.
Hieruit zijn twee oplossingsrichtingen naar voren gekomen:
Groeps-capaciteitssturingscontract (CSC)
Nieuwe laadpalen worden toegevoegd aan een bestaande groep en delen samen de beschikbare capaciteit. In plaats van uitbreiding van het net, wordt het bestaande vermogen slimmer benut.
Non-firm oplossingen, zoals tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR)
Hierbij is capaciteit niet altijd beschikbaar. Aangeslotenen krijgen gedurende een deel van de tijd toegang tot transportcapaciteit, waarbij gebruik op piekmomenten kan worden beperkt.
De tweede oplossingsrichting is op dit moment alleen beschikbaar voor grootverbruiksaansluitingen en niet eenvoudig te vertalen naar kleinverbruikaansluitingen. Dit vraagt om ontwikkeltijd.
De komende weken ontvangen we terugkoppeling van de betrokken partijen. Daarna worden de oplossingsrichtingen verder uitgewerkt in samenwerking met laadpaalexploitanten, platformontwikkelaars, NAL-regio’s, Netbeheer Nederland, regionale netbeheerders, TenneT en de ACM. Het doel is om rond 21 mei tot besluitvorming te komen over de vervolgstappen.
Meer weten?
Op 26 mei organiseert het Coördinatieteam Netcongestie samen met het kernteam Slim Laden voor Iedereen een digitale kennissessie over de impact van de nieuwe wachtrij en reserveringssystematiek op laadinfrastructuur.
Tijdens deze sessie worden de gevolgen en mogelijke oplossingsrichtingen verder toegelicht. Aanmelden kan via netcongestie-nal@rvo.nl.
Wat kunnen NAL-regio's en gemeenten doen?
Zorg voor vroegtijdige afstemming tussen gemeente, CPO en netbeheerder
Gemeenten bepalen de locaties, maar CPO’s doen de aansluitaanvragen. Door dit samen op te pakken ontstaat beter inzicht in wat technisch en praktisch haalbaar is.
Maak scherpe keuzes in planning en fasering
Niet alles kan tegelijk. Prioriteer locaties met de grootste behoefte of impact.
Maak slim laden onderdeel van beleid en aanbestedingen
Denk aan eisen voor dynamisch netbewust laden en flexibiliteit in contracten.
Benut bestaande aansluitingen optimaal
Onderzoek of uitbreiding mogelijk is binnen bestaande capaciteit, bijvoorbeeld door clustering van laadpunten.
Werk samen in de regio
Stem plannen af met omliggende gemeenten, netbeheerders en marktpartijen om beschikbare capaciteit zo goed mogelijk te benutten.