De sociale demografie, economische structuur en infrastructuur in Noord-Nederland verschilt van andere regio’s. Noord-Nederland is een stuk dunbevolkter dan de rest van Nederland. Een relatief uitgestrekt landelijk gebied en een aantal grotere plaatsen en steden als verzorgingsgebieden, maken dat de gemiddelde reisafstanden groter zijn. Omdat openbaar vervoer schaarser is, is de afhankelijkheid van de auto groter. Dit maakt dat Noord-Nederland, meer dan andere regio’s, leunt op de elektrificatie van het wegverkeer.
Ondertussen vraagt Noord-Nederland een specifieke laadmix: Meer dan 75% van de inwoners van Fryslân, Groningen en Drenthe kan thuisladen en slechts 7% is volledig afhankelijk van een openbare laadpaal. De concessies en contracten voor openbare laadpunten zijn daarom vaak minder rendabel. Desondanks proberen de provincies en gemeenten in Noord-Nederland de laadprijs zo laag mogelijk te houden.
Semipubliek
Naast eigen opritten, zijn veel parkeerpleinen in Noord-Nederland ook particulier/zakelijk eigendom waardoor er meer semipublieke laadpunten dan publieke laadpunten nodig zijn. Vanwege de grotere reisafstanden is een gespreid netwerk van snellaadlocaties langs de doorgaande wegen (A- en N-wegen) cruciaal, terwijl de snellaadlocaties zelf kleinschaliger en minder drukbezocht zullen zijn.
Logistiek
Ook het netwerk van transporteurs en de logistieke sector ontwikkelt een steeds grotere laadvraag. Niet alleen de nationale corridors zoals van Groningen of Leeuwarden naar de Randstad, maar juist ook zuidoost Drenthe en oost Groningen als toegangspoort tot Duitsland gaan een onmisbare rol spelen in de elektrificatie van de logistieke sector. Ook de verduurzaming van bouwlogistiek en bouwwerktuigen vraagt bijzondere aandacht, nu Noord-Nederland een aanzienlijk deel van de woningbouwopgave naar zicht toetrekt.
Wat gebeurt er al?
Laadpalen in Noord-Nederland
In Noord-Nederland lopen 3 concessies voor de plaatsing van publieke laadpalen: Groningen/Drenthe, Friesland en de concessie van de gemeente Súdwest Fryslân. De gemeente Groningen plaatst en exploiteert zelf publieke laadpalen in samenwerking met een onderaannemer. Verder is er een klein aantal gemeenten die meerdere exploitanten laadpalen laat beheren in de openare ruimte (open-marktmodel). De provincie Fryslân heeft de ambitie uitgesproken de plaatsing en het beheer van publieke laadpunten, net als de gemeente Groningen, vanaf 2027 zelf uit te willen voeren. De provincie Drenthe en Groningen gaan vanaf 2027 werken aan een nieuwe (derde) aanbesteding voor openbare laadpalen. Het staat gemeenten in Noord-Nederland vrij om aan te sluiten bij deze tenders, óf de plaatsing van openbare laadpunten zelf te regelen.
Hulp voor bedrijven
De RAL-Noord werkt daarnaast aan ondersteuning voor bedrijven die hun laadpunten willen openstellen voor het publiek. Laadpuntopenstelling is al snel rendabel, maar vraagt enige kennis. De RAL-Noord ondersteunt hierin met algemene kennis én specifiek advies voor bedrijven.
Snellaadpleinen
De RAL-Noord werkt samen met gemeenten aan een structurele uitrol van snellaadpleinen langs hoofdwegen en binnen de bebouwde kom. De gemeenten wijzen geschikte locaties aan en stellen beleidskaders op, zodat snellaadpleinen niet tot overlast leiden in de directe omgeving. Dit verwerken zij in een plankaart. De gemeenten en provincies gaan daarnaast gesprekken met marktpartijen voeren om de samenwerking met de snellaadmarkt te verbeteren. Snellaadexploitanten en overheden kunnen meer van elkaar leren en beter op elkaar inspelen.
Laden voor vrachtenwagens en bouw
Voor de elektrificatie van de logistieke sector en bouw werken de provincies, samen met andere overheden en de sector, aan een netwerk van laadpleinen voor vrachtwagens, bestelbusjes en bouwmaterieel langs hoofdwegen. Ook werken de provincies aan een netwerk van Clean Energy Hub (CEH) die een breed aanbod aan duurzame brandstoffen moeten voorzien, waaronder (snel)laadinfrastructuur. Daarnaast ondersteunt de provincie Drenthe lokale transporteurs met de Zero Emissie Truck Academy (ZETA) en bedrijfspecifiek advies.
Samenwerking met andere organisaties
De regio Noord denkt daarnaast met landelijke overheden, kennispartners, brancheverenigingen, consumentenverenigingen en uitvoeringsinstanties aan het beter inzichtelijk maken van de prijs van laden (prijstransparantie), het beter organiseren van de laadsector (marktordening), het ontsluiten van laadpuntdata en verkrijgen van inzichten (monitoring) en het vertegenwoordigen van het Friese, Groningse en Drentse belang in bijvoorbeeld Europese of landelijke wetgeving.